- కశ్మీర్ నుండి కన్యాకుమారి వరకు ఒక్కో ప్రాంతంలో ఒక్కో సంప్రదాయం
- తొమ్మిది రూపాల్లో అమ్మవారి పూజలు.. సంస్కృతుల కలయికకు ప్రతీక
- భిన్నత్వంలో ఏకత్వాన్ని చాటుతూ దేశవ్యాప్తంగా
- అంబరాన్నంటిన దసరా మహోత్సవాల వైభవం
కల్చరల్ బ్యూరో, న్యూస్ పేజ్:
భారతదేశ సాంస్కృతిక వైభవానికి, ఆధ్యాత్మిక చైతన్యానికి శరన్నవరాత్రులు అత్యంత పెద్ద నిదర్శనం. ఆశ్వయుజ మాసంలో వచ్చే తొమ్మిది రోజులు దేశమంతటా ఒకే రకమైన భక్తిభావం ఉప్పొంగినప్పటికీ, ఆచరించే పద్ధతులలో మాత్రం మన దేశంలోని వైవిధ్యం స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది. కశ్మీర్ లోని మంచు పర్వతాల నుండి కన్యాకుమారి తీరం వరకు, పశ్చిమ గుజరాత్ నుండి తూర్పున బెంగాల్ వరకు ప్రజలంతా అమ్మవారి ఆరాధనలో మునిగిపోతారు. రూపాలు వేరైనా, పూజా విధానాలు భిన్నమైనా.. చెడుపై మంచి సాధించిన విజయానికి ప్రతీకగా నిలిచే ఈ మహోత్సవాల దేశవ్యాప్త వైభవంపై న్యూస్ పేజ్ ప్రత్యేక సమగ్ర కథనం.
తెలుగు రాష్ట్రాల్లో ప్రకృతి ఆరాధన - బతుకమ్మ, దసరా శోభ
తెలంగాణ, ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రాలలో నవరాత్రులు ప్రకృతిని, శక్తిని సమాంతరంగా ఆరాధించే అద్భుత వేడుకగా సాగుతాయి. తెలంగాణలో తొమ్మిది రోజుల పాటు సాగే బతుకమ్మ పండుగ విశ్వవ్యాప్త గుర్తింపు పొందింది. రంగురంగుల గునుగు, తంగేడు, బంతి, చామంతి పూలను సేకరించి, గోపురంలా పేర్చి, ప్రకృతి మాతను గౌరవిస్తూ మహిళలంతా చప్పట్లతో, జానపద గీతాలతో ఆడే ఆటలు పల్లె నుండి పట్నం దాకా వైభవాన్ని తెస్తాయి. సద్దుల బతుకమ్మతో ఈ పూల జాతర ముగుస్తుంది. మరోవైపు, ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో విజయవాడ ఇంద్రకీలాద్రిపై కొలువైన శ్రీ కనకదుర్గమ్మ ఆలయం నవరాత్రులకు ప్రధాన కేంద్రంగా మారుతుంది. ప్రతిరోజూ అమ్మవారిని ఒక్కో అవతారంలో (బాలాత్రిపురసుందరి నుండి మహిషాసురమర్దిని, రాజరాజేశ్వరి దేవి వరకు) అలంకరిస్తారు. మూలా నక్షత్రం రోజున సరస్వతీ దేవి అవతారంలో ఉన్న అమ్మవారిని దర్శించుకోవడానికి, విజయదశమి రోజున కృష్ణానదిలో జరిగే హంసవాహన తెప్పోత్సవాన్ని వీక్షించడానికి లక్షలాది మంది భక్తులు తరలివస్తారు.
పశ్చిమ బెంగాల్‌లో 'దుర్గాపూజ' చారిత్రాత్మక వైభవం
భారతదేశంలోనే కాకుండా ప్రపంచవ్యాప్తంగా అత్యంత ప్రసిద్ధి చెందిన నవరాత్రుల ఉత్సవాలు పశ్చిమ బెంగాల్‌లో జరుగుతాయి. అక్కడ దీనిని కేవలం పండుగలా కాకుండా ఒక మహా వేడుకగా 'దుర్గోత్సవ్' అని పిలుస్తారు. కోల్‌కతా నగరమంతటా వేల సంఖ్యలో వెలిసే భారీ, వినూత్నమైన థీమ్ పండల్స్ (తాత్కాలిక ఆలయాలు) అంతర్జాతీయ శిల్పకళా నైపుణ్యాన్ని ప్రతిబింబిస్తాయి. మహిషాసురుడిని వధిస్తున్న పది చేతుల దుర్గామాతతో పాటు లక్ష్మి, సరస్వతి, కార్తికేయ, వినాయకుడి విగ్రహాలను ఇక్కడ ప్రతిష్ఠిస్తారు. షష్ఠి నాడు ప్రారంభమై దశమి వరకు ఐదు రోజుల పాటు సాగే ఈ ఉత్సవాలలో 'ధూప్' సువాసనల మధ్య, 'ధునుచి నృత్యం' (నిప్పులున్న మట్టి పాత్రలను చేతితో పట్టుకుని చేసే సాంప్రదాయ నృత్యం) చేస్తూ భక్తులు పరవశించిపోతారు. యునెస్కో (UNESCO) సైతం బెంగాల్ దుర్గాపూజను మానవాళి యొక్క "అమూల్యమైన సాంస్కృతిక వారసత్వం"గా గుర్తించింది.
గుజరాత్‌లో 'గర్బా - దాండియా' నృత్యాల జాతర
పశ్చిమ భారతదేశంలో ఉన్న గుజరాత్ రాష్ట్రంలో నవరాత్రులు అంటే నృత్యాల జాతర. అక్కడ తొమ్మిది రాత్రులు లోకోక్తులు, భక్తి జానపద గీతాల మధ్య 'గర్బా' మరియు 'దాండియా రాస్' నృత్యాలు రాత్రంతా అప్రతిహతంగా సాగుతాయి. మట్టి కుండకు చిన్న చిన్న రంధ్రాలు చేసి, లోపల దీపాన్ని ఉంచి (దీనిని 'దీప గర్భ' అంటారు), దాని చుట్టూ గుండ్రంగా తిరుగుతూ చప్పట్లతో నృత్యం చేయడం ఇక్కడి ప్రత్యేకత. మహిళలు ఎంతో ఖరీదైన 'చనియా చోళీ', పురుషులు 'కేడియా' అనే సాంప్రదాయ దుస్తులు ధరించి ఈ వేడుకల్లో పాల్గొంటారు. వడోదర, అహ్మదాబాద్, సూరత్ నగరాల్లో జరిగే గర్బా నృత్యాలు ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద బహిరంగ నృత్యోత్సవాలుగా గిన్నిస్ రికార్డుల్లోకెక్కాయి.
మైసూర్ దసరా - కర్ణాటక రాజసం
దక్షిణాదిలో కర్ణాటకలోని మైసూర్ దసరా (Mysuru Dasara) కు శతాబ్దాల రాజ చరిత్ర ఉంది. క్రీ.శ. 1610 లో విజయనగర రాజుల కాలంలో ప్రారంభమైన ఈ సంప్రదాయాన్ని నేటికీ మైసూర్ రాజవంశీయులు, కర్ణాటక ప్రభుత్వం అధికారికంగా కొనసాగిస్తున్నారు. ఈ పండుగ రోజుల్లో చారిత్రాత్మక మైసూర్ ప్యాలెస్‌ను దాదాపు ఒక లక్ష విద్యుత్ దీపాలతో అలంకరిస్తారు. రాత్రి వేళల్లో ఆ వెలుగుల మధ్య ప్యాలెస్ స్వర్గాన్ని తలపిస్తుంది. విజయదశమి రోజున జరిగే 'జంబూ సవారీ' ఈ ఉత్సవాలకే మకుటాయమానం. 750 కిలోల బంగారు అంబారీలో చాముండేశ్వరి దేవి విగ్రహాన్ని ఉంచి, అలంకరించిన గజరాజు (ఏనుగు) పై మైసూర్ వీధుల్లో ఊరేగిస్తారు. దీనిని చూడటానికి దేశ విదేశాల నుండి పర్యాటకులు తరలివస్తారు.
ఉత్తరాదిన 'రామలీలా' ప్రదర్శనలు - రావణ దహనం
ఢిల్లీ, ఉత్తరప్రదేశ్, బిహార్, మధ్యప్రదేశ్ వంటి ఉత్తరాది రాష్ట్రాలలో నవరాత్రుల సమయం భగవంతుడైన శ్రీరాముడి విజయ గాథను స్మరించుకునే పండుగగా సాగుతుంది. వీరు తొమ్మిది రోజుల పాటు ఉపవాసాలు ఉంటూ, నగరాల్లోని ప్రతి ప్రధాన కూడలిలో 'రామలీలా' (రామాయణ ఘట్టాలను నాటక రూపంలో ప్రదర్శించడం) నిర్వహిస్తారు. విజయదశమి (దసరా) సాయంత్రం వేళల్లో ఈ వేడుకలు పతాక స్థాయికి చేరుకుంటాయి. మైదానాలలో ఏర్పాటు చేసిన రావణుడు, కుంభకర్ణుడు, మేఘనాథుడి వంద అడుగుల భారీ దిష్టిబొమ్మలను బాణసంచాతో తగలబెట్టే 'రావణ దహనం' కార్యక్రమాన్ని వీక్షించడానికి అశేష జనవాహిని తరలివస్తుంది. ఇది చెడుపై మంచి సాధించిన విజయానికి సంకేతంగా భావిస్తారు.
హిమాచల్ ప్రదేశ్‌లో విభిన్నమైన 'కులు దసరా'
హిమాచల్ ప్రదేశ్‌లోని కులు లోయలో జరిగే దసరా ఉత్సవాలు దేశంలోనే అత్యంత విభిన్నమైనవి. దేశమంతటా విజయదశమితో ఉత్సవాలు ముగిస్తే, కులు లోయలో మాత్రం విజయదశమి రోజునే ఉత్సవాలు ప్రారంభమై వారం రోజుల పాటు సాగడం విశేషం. ఇక్కడ రావణ దహనం లాంటి కార్యక్రమాలు ఉండవు. దానికి బదులుగా, చుట్టుపక్కల కొండ ప్రాంతాల గ్రామాల్లోని దాదాపు 200 మందికి పైగా స్థానిక దేవతల విగ్రహాలను సాంప్రదాయ పల్లకీలలో ఉంచి, కులు లోయలోని రఘునాథ్ జీ (శ్రీరాముడు) మైదానానికి తీసుకువస్తారు. వారం రోజుల పాటు దేవతలంతా ఒకే చోట కొలువై ఉన్నట్లుగా భావించి లంకా దహన ఘట్టంతో ఈ ఉత్సవాన్ని ముగిస్తారు.
Tags: Newspage, India Navratri Celebrations 2026, Bengal Durga Puja Pandal, Gujarat Garba Dandiya, Mysuru Dasara Jamboree, North India Ravana Dahanam, Kullu Dasara Himachal, Bommai Kolu Tradition
మమ్మల్ని ఫాలో అవ్వండి