దసరా ప్రత్యేక కథలు - శ్రీ దుర్గా త్రిజగన్మాత సింహవాహిని అవతారం

• దుర్గాదేవి సింహవాహిని అవతారం - దసరా ప్రత్యేక కథలు

కల్చరల్ బ్యూరో, న్యూస్ పేజ్ :

శరన్నవరాత్రుల వేళ ఆదిపరాశక్తి రకరకాల రూపాలను ధరించడం వెనుక సనాతన ధర్మ రక్షణ, విశ్వకళ్యాణం అనే పరమార్థాలు దాగి ఉన్నాయి. అమ్మవారు కేవలం ఒకే రూపంలో కాకుండా, రాక్షసుల మాయోపాయాలకు మరియు వారి అరాచకాలకు తగినట్లుగా భిన్న అవతారాలను ఎత్తింది. శుంభ-నిశుంభులను మట్టుబెట్టడానికి కౌశికీ దేవిగా, చండ-ముండుల గర్వాన్ని అణచడానికి చాముండేశ్వరిగా, అహంకారియైన రక్తబీజుడిని అంతమొందించడానికి మహాకాళిగా, అలాగే విశ్వపీడకుడైన భండారాసురుడిని సంహరించడానికి శ్రీ లలితా త్రిపురసుందరిగా లీలలు సాగించింది.

తొమ్మిది రాత్రుల పాటు సాగిన ఈ భీకర సంగ్రామాలలో దుష్టశక్తులపై సాధించిన విజయాలే మనకు దసరా పండుగగా మారాయి. ఆశ్వయుజ శుద్ధ దశమి నాటి విజయకేతనానికి నిదర్శనంగా నిలిచే ఆ నాలుగు దివ్య గాథల అంతరార్థం ఇక్కడ చూద్దాం...

1. కౌశికీ దేవి అవతారం (శుంభ-నిశుంభ సంహారం)

దేవీ భాగవతం ప్రకారం శుంభ, నిశుంభులనే రాక్షసులు దేవతలను వేధించసాగారు. వారి బారి నుండి రక్షించమని దేవతలు ప్రార్థించగా, పార్వతీదేవి తన శరీరం నుండి ఒక నల్లటి శక్తిని వేరు చేసింది. ఆమే "కౌశికీ దేవి" (మహాసరస్వతి రూపం). కౌశికీ దేవి అత్యంత సౌందర్యవతిగా మారి అడవిలో కొలువై ఉంటుంది. ఆమె అందాన్ని చూసి మోహించిన రాక్షస రాజులు పెళ్లి చేసుకోమని దూతలను పంపుతారు. "యుద్ధంలో నన్ను గెలిచిన వాడినే పెళ్లాడుతా" అని దేవి సవాల్ విసురుతుంది. చివరకు విజయదశమి నాటి ఉగ్రపోరాటంలో శుంభ-నిశుంభులను వధించి ముల్లోకాలకు ముక్తిని ప్రసాదిస్తుంది.

2. చండ-ముండ సంహారం (చాముండేశ్వరి కథ)

మహిషాసురుడి సైన్యాధిపతులైన చండుడు, ముండుడు అనే ఇద్దరు భయంకర రాక్షసులు అమ్మవారితో యుద్ధానికి దిగుతారు. వారి రాక్షస మూకలను చూసి ఆగ్రహించిన దుర్గాదేవి నుదుటి నుండి నల్లటి రూపంతో, ఎర్రటి కళ్లతో "కాళికా దేవి" ఆవిర్భవించింది. ఆ తల్లి తన భీకర గర్జనలతో, అద్భుత పరాక్రమంతో చండ-ముండుల తలలను నరికి దుర్గాదేవికి కానుకగా సమర్పిస్తుంది. ఈ అఖండ విజయానికి ప్రసన్నురాలైన దుర్గమ్మ, కాళికా దేవికి "చాముండేశ్వరి" (చండ-ముండ సంహారిణి) అనే దివ్య నామాన్ని ప్రసాదించింది. దసరా వేళ ఈ రూపానికి ప్రత్యేక పూజలు చేస్తారు.

3. రక్తబీజ సంహారం (మహాకాళి వైభవం)

రాక్షస మూకలలో అత్యంత ప్రమాదకరమైనవాడు రక్తబీజుడు. అతని శరీరం నుండి కింద పడే ప్రతి రక్తపు చుక్క నుండి మరొక కొత్త రక్తబీజుడు పుట్టుకొస్తాడు. దీనివల్ల యుద్ధరంగం అంతా రాక్షసులతో నిండిపోతుంది. అప్పుడు దేవి మహాకాళిగా అవతరించి, ఒక చేత్తో రాక్షసుడిని సంహరిస్తూ... అతని శరీరం నుండి కారే ప్రతి రక్తపు చుక్క నేలపై పడకుండా తన నాలుకతో తాగుతూ రక్తాన్ని మొత్తం జుర్రేస్తుంది. రక్తం లేక రక్తబీజుడు ప్రాణాలు కోల్పోతాడు. ఈ విధంగా అధర్మాన్ని అణచివేసిన అమ్మవారి విజయకేతనమే దసరా పండుగ.

4. భండారు చేత దేవి రక్షణ (భండారాసుర వధ)

మన్మథుని బూడిద నుండి పుట్టిన భండారాసురుడు అనే రాక్షసుడు అమరావతిని ఆక్రమించి దేవతల శక్తులను హరిస్తాడు. అప్పుడు త్రిమూర్తులు చేసిన మహా యాగాగ్ని నుండి అత్యంత లావణ్యవతి, సర్వశక్తిమయి అయిన "శ్రీ లలితా త్రిపురసుందరి" ఆవిర్భవించింది. ఆ తల్లి శ్రీచక్ర రథంపై అధిరోహించి, తన శక్తి సేనలతో భండారాసురుడి కోటపై దండెత్తింది. తొమ్మిది రోజుల ఘోర యుద్ధం తర్వాత, ఆశ్వయుజ శుద్ధ దశమి నాడు మహాకామేశ్వరాస్త్రంతో భండారాసురుడిని హతమార్చింది. ఈ విజయమే లలితా దేవి భక్తులకు విజయదశమి పర్వదినమైంది.

5. కౌత్సుడి గురుదక్షిణ – జమ్మి ఆకుల (బంగారం) కథ 

మహాభారత కాలంలో కౌత్సుడనే పేద బ్రాహ్మణ యువకుడు తన విద్య పూర్తి చేసుకుని, గురువైన వరతంతు మహర్షికి గురుదక్షిణ ఇవ్వాలనుకుంటాడు. గురువు వద్దన్నా వినకుండా పట్టుబట్టడంతో... ఆయన 14 కోట్ల బంగారు నాణేలు తెమ్మని కోరతాడు. అంత పెద్ద మొత్తాన్ని సంపాదించడం కోసం కౌత్సుడు మహా దాత అయిన రఘు మహారాజును ఆశ్రయిస్తాడు. కానీ అప్పటికే యజ్ఞం చేసి సర్వస్వం దానం చేసిన రాజు వద్ద ధనం లేదు.

భక్తుడి కోరిక తీర్చడం కోసం రఘు మహారాజు కుబేరుడిపై యుద్ధానికి సిద్ధమవుతాడు. దానికి భయపడిన కుబేరుడు, విజయదశమి ముందు రోజు రాత్రి ఆ రాజ్యంలోని ఒక జమ్మి చెట్టు (శమీ వృక్షం) మరియు ఆప్తి చెట్టుపై బంగారు నాణేల వర్షం కురిపిస్తాడు. దసరా రోజు ఉదయాన్నే ఆ బంగారాన్ని కౌత్సుడు గురుదక్షిణగా సమర్పించి, మిగిలిన బంగారాన్ని ప్రజలందరికీ పంచిపెడతాడు. అందుకే దసరా నాడు జమ్మి ఆకులను "బంగారం"గా భావించి ఒకరికొకరు ఇచ్చుకునే సాంప్రదాయం వచ్చింది.

6. దేవీ భాగవతం: శ్రీరాముడి నవరాత్రి పూజ

రావణాసురుడితో యుద్ధం చేస్తున్న సమయంలో, అతని అజేయమైన శక్తులను చూసి వానర సైన్యం నీరసించిపోతుంది. ఆ సమయంలో లంకలో ఉన్న శ్రీరామునికి అగస్త్య మహర్షి మరియు నారదుడు శరన్నవరాత్రుల వ్రతాన్ని చేయమని సలహా ఇస్తారు.

శ్రీరాముడు లంకలోనే సముద్ర తీరాన మట్టితో దుర్గాదేవి ప్రతిమను చేసి, తొమ్మిది రోజుల పాటు అత్యంత నిష్ఠతో నవరాత్రి పూజలు నిర్వహిస్తాడు. తొమ్మిదవ రోజు (మహానవమి) నాడు దేవి ప్రత్యక్షమై రామునికి విజయీభవ అని ఆశీర్వాదం ఇస్తుంది. అలా అమ్మవారి అఖండ శక్తిని పొందిన శ్రీరాముడు, మరుసటి రోజైన విజయదశమి నాడే రావణుడిని సంహరించి లంకపై విజయం సాధిస్తాడు.

Tags : దసరా కథలు (Dasara Stories in Telugu), విజయదశమి విశిష్టత (Vijayadashami Significance), దుర్గాదేవి అవతారాల కథలు (Goddess Durga Stories), నవరాత్రి ప్రత్యేక వ్యాసాలు (Navratri Special Articles), సింహవాహిని అమ్మవారి కథ (Simhavahini Charitra)