సుప్రీంలో నేడు సంచలన విచారణలు.. ముఖ్యఅంశాలు ఇవే!

- యూజీసీ నిబంధనలపై కేంద్రం వెనకడుగు! 

- 'యూజీసీ ఈక్విటీ నిబంధనలు-2026' పునఃసమీక్ష: 

- పెల్లెట్ గన్లపై సంపూర్ణ నిషేధానికి సుప్రీంకోర్టు నిరాకరణ

న్యూఢిల్లీ బ్యూరో, న్యూస్ పేజ్ :

దేశ అత్యున్నత న్యాయస్థానం సుప్రీంకోర్టులో నేడు (ఆగస్టు 20, 2026) పలు సంచలన కేసుల విచారణలు జరిగాయి. కార్మిక చట్టాల నుంచి విద్యార్థుల నిరసనలు, వైద్య పరీక్షల వరకు సుప్రీంకోర్టు ఇచ్చిన ఆదేశాలు దేశవ్యాప్తంగా ప్రాధాన్యత సంతరించుకున్నాయి. నేటి ముఖ్యమైన కోర్టు అప్‌డేట్స్ ఇవే:

1. 'పరిశ్రమ (Industry)' నిర్వచనంపై 9 మంది జడ్జీల బెంచ్ సంచలన తీర్పు1978 నాటి చారిత్రాత్మక 'బెంగళూరు వాటర్ సప్లై' కేసులో అప్పట్లో ఇచ్చిన తీర్పును సవాలు చేస్తూ దాఖలైన పిటిషన్లపై నేడు చీఫ్ జస్టిస్ నేతృత్వంలోని 9 మంది న్యాయమూర్తుల రాజ్యాంగ ధర్మాసనం కీలక తీర్పునిచ్చింది.

5:4 మెజారిటీ తీర్పు: ఐదుగురు న్యాయమూర్తుల మెజారిటీతో, అసలు 'పరిశ్రమ' పరిధిలోకి ఏమేమి వస్తాయి అనేదానిపై 1978లో నిర్దేశించిన 'ట్రిపుల్ టెస్ట్' (Triple Test) నిబంధనలను మరింతగా సవరించారు (Refined). దీనివల్ల దేశంలోని కొన్ని సేవా రంగాలు, కార్మిక సంఘాల హక్కులలో కీలక మార్పులు రానున్నాయి.

2. 'యూజీసీ ఈక్విటీ నిబంధనలు-2026' పునఃసమీక్ష: 

సుప్రీంకోర్టుకు తెలిపిన కేంద్రంయూనివర్సిటీలు మరియు కళాశాలల్లో కుల వివక్షను నిరోధించేందుకు కేంద్ర ప్రభుత్వం తీసుకొచ్చిన వివాదాస్పద 'యూజీసీ ఈక్విటీ నిబంధనలు-2026' పై కేంద్రం వెనకడుగు వేసింది. ఈ నిబంధనలు అస్పష్టంగా ఉన్నాయని, ఇవి దుర్వినియోగం అయ్యే అవకాశం ఉందంటూ సుప్రీంకోర్టు గతంలోనే వీటిపై స్టే విధించింది. నేటి విచారణలో, ఈ వివాదాస్పద నిబంధనలను తాము మరోసారి సమీక్షించి, అవసరమైన మార్పులు చేస్తున్నట్లు కేంద్ర ప్రభుత్వం సుప్రీంకోర్టుకు అధికారికంగా తెలిపింది. అప్పటివరకు పాత 2012 నిబంధనలే అమలులో ఉంటాయని కోర్టు స్పష్టం చేసింది.

3. పెల్లెట్ గన్లపై (Pellet Guns) సంపూర్ణ నిషేధానికి సుప్రీంకోర్టు నిరాకరణ

ఇటీవల ఢిల్లీలో జరిగిన నీట్-యూజీ (NEET-UG) పరీక్షల నిరసనల సమయంలో విద్యార్థులపై పెల్లెట్ గన్లు ఉపయోగించడాన్ని సవాలు చేస్తూ దాఖలైన పిటిషన్‌ను సుప్రీంకోర్టు విచారించింది. గుంపులను నియంత్రించే అసాధారణ పరిస్థితుల్లో పెల్లెట్ గన్ల వాడకానికి చట్టంలో నిబంధనలు ఉన్నంతవరకు.. వాటిపై పూర్తి స్థాయి నిషేధం (Blanket Ban) విధించలేమని కోర్టు తేల్చి చెప్పింది. అయితే, నిరసనల్లో గాయపడిన విద్యార్థులకు మెరుగైన వైద్యం అందించాలని ఢిల్లీ ప్రభుత్వానికి ఆదేశాలు జారీ చేసింది.

4. భ్రూణ హత్యా నిరోధక చట్టం (PCPNDT Act) పై కీలక స్పష్టత

గర్భస్థ పిండం లింగ నిర్ధారణ పరీక్షలను నిషేధించే 'PCPNDT చట్టం' కింద నమోదయ్యే కేసులపై సుప్రీంకోర్టు ఒక చారిత్రాత్మక తీర్పునిచ్చింది. ఈ చట్టం కింద జరిగే నేరాలపై పోలీసులు నేరుగా దర్యాప్తు చేయడానికి వీల్లేదని సుప్రీంకోర్టు స్పష్టం చేసింది. ఇందుకోసం చట్టం నిర్దేశించిన ప్రత్యేక అథారిటీ లేదా నోటిఫైడ్ అధికారులు మాత్రమే చర్యలు తీసుకోవాలని స్పష్టం చేసింది.

5. ఎన్నికల బ్లాక్ మనీపై గట్టి నిఘాకు ఆదేశాలు

ఎన్నికల్లో నల్లధనం, నగదు పంపిణీని అడ్డుకునేందుకు సుప్రీంకోర్టు కొత్త మార్గదర్శకాలను విడుదల చేసింది. ఎన్నికల సమయంలో పట్టుబడే అనుమానాస్పద నగదు, ఆస్తుల వివరాలను 24 గంటల్లోగా స్థానిక మేజిస్ట్రేట్ లేదా కోర్టుకు రిపోర్ట్ చేయాలని దర్యాప్తు సంస్థలను ఆదేశించింది.