భూమిపై అద్భుతం: నేడు సమానంగా పగలు, రాత్రి.. కారణం ఇదే!

ఖగోళంలో అరుదైన అద్భుతం ఆవిష్కృతం!
సెప్టెంబర్ 23న భూమిపై సమానంగా పగలు, రాత్రి!

సెప్టెంబర్ 23 విషువత్తు ప్రత్యేకత, భూమిపై సమానంగా పగలు రాత్రి | September 23 Autumnal Equinox in Telugu

హైదరాబాద్ బ్యూరో, న్యూస్ పేజ్ :

విశ్వంలో నిరంతరం జరిగే అద్భుతాలలో 'విషువత్తు' (Equinox) అత్యంత ప్రాముఖ్యమైనది. ఈ ఏడాది (2026) రెండవ ఈక్వినాక్స్ (విషువత్తు) సెప్టెంబర్ 23న సంభవించనుందని అంతర్జాతీయ ఖగోళ పరిశోధనా సంస్థలు వెల్లడించాయి. ఈ అరుదైన రోజున భూమిపై ఉన్న అన్ని ప్రాంతాలలో పగలు, రాత్రి సమయాలు దాదాపు సమానంగా ఉంటాయి. మానవజాతి సుదూర ప్రాచీన కాలం నుండి గమనిస్తున్న ఈ ఖగోళ వింత, కాలాల మార్పుకు సంకేతంగా నిలుస్తుంది.

అసలు 'ఈక్వినాక్స్' అంటే ఏమిటి?

'ఈక్వినాక్స్' అనే పదం లాటిన్ భాషలోని 'ఈక్వి' (సమాన), 'నాక్స్' (రాత్రి) అనే పదాల నుండి ఉద్భవించింది. అంటే సమానమైన రాత్రి అని అర్థం. సాధారణంగా భూమి తన అక్షంపై 23.5 డిగ్రీల కోణంలో వంగి సూర్యుడి చుట్టూ తిరుగుతుంది. దీనివల్ల సంవత్సరంలో ఎక్కువ భాగం ఉత్తర లేదా దక్షిణ అర్ధగోళాలలో ఏదో ఒక వైపు సూర్యుడి వైపు ఎక్కువగా వంగి ఉంటుంది. తద్వారా ఒక వైపు ఎండ ఎక్కువగానూ, మరోవైపు తక్కువగానూ ఉంటుంది. కానీ సంవత్సరంలో కేవలం రెండు సార్లు మాత్రమే సూర్యుడు భూమధ్యరేఖకు సరిగ్గా నేరుగా పైకి వస్తాడు. ఆ సమయంలో భూమి ఏ వైపుకూ వంగి ఉండనట్టుగా కనిపిస్తుంది. ఈ స్థితిని ఖగోళ శాస్త్రంలో విషువత్తు అంటారు.

2026 ఈక్వినాక్స్ సమయాలు ఇవే

ఈ సంవత్సరంలో మొదటి ఈక్వినాక్స్ (విషువత్తు) ఇప్పటికే మార్చి 20వ తేదీన ముగిసింది. ఇప్పుడు రెండవ ఈక్వినాక్స్ (విషువత్తు) సెప్టెంబర్ 23న అంతర్జాతీయ కాలమానం (UTC) ప్రకారం తెల్లవారుజామున 00:05 గంటలకు (భారత కాలమానం ప్రకారం సెప్టెంబర్ 23 ఉదయం 5:35 గంటలకు) జరగనుంది. ఈ సమయంలో సూర్యుడు భూమధ్యరేఖను దాటి దక్షిణ దిశగా ప్రయాణిస్తాడు. అందుకే దీనిని 'సౌత్‌వర్డ్ ఈక్వినాక్స్' (దక్షిణాభిముఖ విషువత్తు) అని కూడా పిలుస్తారు. ఈ రోజున భూమధ్యరేఖపై ఉండే ప్రజలకు మధ్యాహ్నం వేళ సూర్యుడు సరిగ్గా నెత్తిన నిటారుగా కనిపిస్తాడు.

ధృవాలపై ఒకేసారి వెలుగు

సాధారణ రోజుల్లో భూమి యొక్క ఉత్తర, దక్షిణ ధృవాలలో ఒక వైపు ఆరు నెలల పాటు పగలు, మరోవైపు ఆరు నెలల పాటు చీకటి ఉంటుంది. కానీ ఈ ఈక్వినాక్స్ రోజున మాత్రమే ఒక అద్భుతం జరుగుతుంది. భూమి అక్షం సూర్యుడికి సమాంతరంగా రావడం వల్ల, భూమి యొక్క ఉత్తర ధృవం మరియు దక్షిణ ధృవం రెండూ ఒకే సమయంలో సూర్యకాంతితో ప్రకాశిస్తాయి. ఇలా రెండు ధృవాలపై ఒకేసారి సూర్యకాంతి పడటం సంవత్సరంలో కేవలం ఈ రెండు రోజుల్లో మాత్రమే సాధ్యమవుతుంది.

పగలు, రాత్రి పూర్తిగా సమానమేనా?

పేరుకు సమాన రాత్రి అని పిలిచినప్పటికీ, సాంకేతికంగా పగలు మరియు రాత్రి సమయాలు ఖచ్చితంగా 12 గంటల చొప్పున విభజించబడవు. దీనికి మన భూమి యొక్క వాతావరణం, సూర్యుని ఆకారం కారణం. సూర్యుడు ఒక చిన్న కాంతి చుక్క కాదు, అదొక భారీ గోళం. సూర్యుడు ఉదయించేటప్పుడు మరియు అస్తమించేటప్పుడు సూర్యుని అంచుల నుండి వచ్చే కాంతిని మన భూ వాతావరణం వంచుతుంది (Atmospheric Refraction). దీనివల్ల సూర్యుడు ఇంకా పూర్తిగా పైకి రాకముందే మనకు వెలుతురు కనిపిస్తుంది, అలాగే అస్తమించిన తర్వాత కూడా కాసేపు వెలుతురు ఉంటుంది. ఈ కారణంగా ఈక్వినాక్స్ రోజున రాత్రి కంటే పగటి సమయం కొన్ని నిమిషాలు ఎక్కువగా ఉంటుంది.

ఋతువుల మార్పుకు నాంది

ఈ సెప్టెంబర్ ఈక్వినాక్స్ భూమిపై వాతావరణ మార్పులను వేగవంతం చేస్తుంది. భారతదేశం ఉన్న ఉత్తర అర్ధగోళంలో పగటి సమయం క్రమంగా తగ్గుతూ, రాత్రి సమయం పెరుగుతుంది. ఇది చలికాలం రాకను సూచిస్తుంది (Autumnal Equinox). అదే సమయంలో ఆస్ట్రేలియా వంటి దక్షిణ అర్ధగోళంలో ఉన్న దేశాలలో ఎండలు పెరుగుతూ వసంతకాలం ప్రారంభమవుతుంది (Vernal Equinox). మానవ నాగరికత ప్రారంభంలో పంటలు వేయడానికి, కాలాలను లెక్కించడానికి ఈ రోజునే ప్రాతిపదికగా తీసుకునేవారు. నేడు ఆధునిక శాస్త్ర సాంకేతికత అందుబాటులోకి వచ్చినా, అంతరిక్షంలో భూమి ఉనికిని చాటిచెప్పే ఈ రోజు ఖగోళ ప్రేమికులను ఎంతగానో ఆకర్షిస్తోంది.

Tags : Equal Day and Night on Earth, What is Autumnal Equinox, Why day and night are equal on September 23, శరత్కాల విషువత్తు అంటే ఏమిటి, NewsPage Science article.