మళ్లీ ఉల్లి లొల్లి!

• ఆకాశాన్ని అంటుతున్న ధరలు.. 
• ప్రధాన నగరాల్లో కిలో ఉల్లి ధర రూ.60 నుండి రూ.70 కి.. 
• మహారాష్ట్రలో అకాల వర్షాల వల్ల రబీ పంటకి దెబ్బ..
• నిల్వలు వేగంగా తగ్గిపోవడంతో దేశవ్యాప్తంగా ధరలు 45% పెంపు
• సామాన్యుడి జేబుకు భారం

హైదరాబాద్ బ్యూరో, న్యూస్ పేజ్ :

భారతీయ వంటకాల్లో ఉల్లిగడ్డ లేని కూరను అస్సలు ఊహించుకోలేం. పైసలున్న పెద్ద మనుషుల దావత్‌లైనా, గరీబోడి సద్ది బువ్వైనా.. ముద్ద లోపలికి పోవాలంటే పక్కన ఉల్లిగడ్డ ముక్క ఉండాల్సిందే. కానీ, గిప్పుడు అదే ఉల్లిగడ్డ సామాన్యుడి కండ్ల వెంట నీళ్లు తెప్పిస్తాంది. గత కొన్ని రోజులుగా మన ఊర్ల పొంటి, బజార్ల పొంటి ఉల్లిగడ్డల ధరలు ఆకాశానికి అంటుతున్నాయి. మొన్నటి దాకా కిలో ఇరవై ముప్పై రూపాయలకు దొరికిన ఉల్లిగడ్డ, గిప్పుడు యాభై నుంచి అరవై రూపాయలు దాటి పరుగెడుతాంది.

దిక్కుమాలిన అకాల వర్షాల వల్ల ఉల్లిగడ్డలు ఎక్కువగా పండే మహారాష్ట్రల పంట మొత్తం ఖరాబైంది. మార్కెట్లకు సరుకు రాక, ఉన్న నిల్వలు అయిపోవడంతోనే ధరలు గింతగా పెరిగినాయి. హోల్‌సేల్ మార్కెట్లలో క్వింటాల్ ధర నాలుగు వేల రూపాయలు దాటితే, రిటైల్ అంగళ్లల క్వాలిటీని బట్టి ఇష్టమొచ్చిన రేట్లకు అమ్ముతున్నారు. దీంతోటి మధ్యతరగతి ఇండ్లల్ల నెలకు సరిపోయే బడ్జెట్ అంతా అడ్డం తిరిగింది. కేంద్ర ప్రభుత్వం బఫర్ స్టాక్ తీసుకొచ్చి, ప్రత్యేకంగా రైళ్లల్ల ఉల్లిగడ్డలను పంపించినా కూడా మార్కెట్లల ధరలు ఇంకా దిగి రాలేదు. కూరలల్లా ఘాటు పెంచే ఉల్లిగడ్డ, గిప్పుడు మార్కెట్లల రేట్లతోటి ఎలాంటి మంట పుట్టిస్తాందో.. మనోళ్ల బతుకుల మీద దీని ప్రభావం ఎట్లుందో కింద చూద్దాం...

ప్రస్తుత మార్కెట్ పరిస్థితి ఏమిటి?

దేశంలోని వివిధ ప్రాంతాలలో ఉల్లి రిటైల్ ధరలు గణనీయంగా పెరిగాయి. కొన్ని ప్రధాన నగరాల్లో కిలో ఉల్లి ధర రూ.60 నుండి రూ.70 కి చేరుకుంది. గతేడాదితో పోలిస్తే ఉల్లి ధరలు సుమారు 45 శాతం వరకు పెరిగినట్లు గణాంకాలు చెబుతున్నాయి. ఢిల్లీ, చెన్నై, హైదరాబాద్ వంటి మెట్రో నగరాల్లో ధరల పెరుగుదల మరింత ఎక్కువగా కనిపిస్తోంది. హోల్‌సేల్ మార్కెట్లలో సైతం క్వింటాల్ ఉల్లి ధర రూ.3,800 దాటడం మార్కెట్ తీవ్రతను సూచిస్తోంది.

ఉల్లి ధరలు పెరగడానికి ప్రధాన కారణాలు

ఉల్లి ధరల పెరుగుదలకు కేవలం ఒకే ఒక కారణం లేదు. మార్కెట్ నిపుణుల విశ్లేషణ ప్రకారం కింద పేర్కొన్న అంశాలు దీనికి ప్రధాన కారణాలుగా నిలుస్తున్నాయి:

రుతుపవనాల ప్రభావం మరియు దిగుబడి తగ్గడం: భారతదేశంలో మహారాష్ట్ర (నాసిక్), కర్ణాటక, ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రాలు ఉల్లి ఉత్పత్తికి ప్రధాన కేంద్రాలు. అయితే ఈ ఏడాది సకాలంలో వర్షాలు పడకపోవడం మరియు కొన్ని ప్రాంతాల్లో తీవ్రమైన వాతావరణ మార్పుల వల్ల ఖరీఫ్ ఉల్లి సాగు విస్తీర్ణం 5 నుండి 7 శాతం వరకు తగ్గింది. దీనివల్ల మార్కెట్‌కు వచ్చే ఉల్లి సరఫరా (Arrivals) గణనీయంగా పడిపోయింది.

రవాణా ఖర్చులు పెరగడం: ఇంధన ధరల ప్రభావం మరియు రవాణా ఇబ్బందుల వల్ల ఉత్పాదక ప్రాంతాల నుండి ఇతర రాష్ట్రాలకు ఉల్లిని తరలించడానికి అయ్యే ఖర్చులు పెరిగాయి. ఇది కూడా రిటైల్ మార్కెట్‌లో ధరల పెరుగుదలకు కారణమైంది.

నిల్వ సామర్థ్యం మరియు క్వాలిటీ సమస్యలు: గత సీజన్‌లో పండిన ఉల్లిపాయలు నిల్వ కేంద్రాల్లో త్వరగా పాడైపోవడం వల్ల మార్కెట్‌లో నాణ్యమైన ఉల్లికి కొరత ఏర్పడింది.

ప్రస్తుతం మార్కెట్‌లో ఉల్లిగడ్డ ధరలు..

• మండీ హోల్‌సేల్ ధరలు: తెలంగాణలోని ప్రధాన మార్కెట్ యార్డులలో (ఉదాహరణకు ఎక్సైజ్ కాలనీ రైతు బజార్ వంటి చోట్ల) క్వింటాల్ ఉల్లిపాయల హోల్‌సేల్ ధర సగటున ₹4,000 నుండి ₹4,400 వరకు ఉంది. అంటే హోల్‌సేల్‌గా కిలో ₹40 నుండి ₹44 వరకు పలుకుతోంది.
• రిటైల్ మార్కెట్ ధరలు: స్థానిక కిరాణా షాపులు లేదా రిటైల్ మార్కెట్లలో క్వాలిటీని బట్టి కిలో ఉల్లిపాయల ధర ₹45 నుండి ₹60 వరకు అమ్ముడవుతోంది.
• ధరలు పెరగడానికి కారణం: మహారాష్ట్రలో అకాల వర్షాల వల్ల రబీ పంట దెబ్బతినడం, నిల్వలు వేగంగా తగ్గిపోవడంతో దేశవ్యాప్తంగా ధరలు దాదాపు 45% పెరిగాయి.

ప్రభుత్వం తీసుకుంటున్న చర్యలు.. 'కందా ఎక్స్‌ప్రెస్'

ధరలను అదుపు చేయడానికి కేంద్ర ప్రభుత్వం రంగంలోకి దిగింది. నిత్యావసర వస్తువుల ధరలు నియంత్రణలో ఉంచేందుకు ప్రభుత్వం తన బఫర్ స్టాక్ నుండి ఉల్లిని మార్కెట్లోకి విడుదల చేస్తోంది. ఇందులో భాగంగా నాసిక్ నుండి ఢిల్లీ, చెన్నై, గువహటి, కొచ్చి వంటి నగరాలకు ప్రత్యేక రైళ్ల ద్వారా ఉల్లిని రవాణా చేయడానికి "కందా ఎక్స్‌ప్రెస్" ను ప్రారంభించారు.

నేషనల్ అగ్రికల్చరల్ కోఆపరేటివ్ మార్కెటింగ్ ఫెడరేషన్ ఆఫ్ ఇండియా మరియు ఎన్‌సీసీఎఫ్ సంస్థలు ఇప్పటికే 1.2 లక్షల టన్నుల ఉల్లిని సేకరించి ఉంచాయి. వీటిని సబ్సిడీ ధరలపై ప్రజలకు అందుబాటులోకి తేవడం ద్వారా మార్కెట్‌లో కృత్రిమ కొరతను నివారించేందుకు చర్యలు తీసుకుంటున్నారు.

సామాన్యుడిపై మరియు హోటల్ పరిశ్రమపై ప్రభావం

ఉల్లి ధరల భారం నేరుగా గృహిణుల బడ్జెట్‌పై పడుతోంది. కూరగాయల మార్కెట్‌కు వెళ్లే ప్రజలు ఉల్లిపాయల కొనుగోళ్లను తగ్గించుకుంటున్నారు. మరోవైపు, హోటళ్లు, రెస్టారెంట్లు మరియు రోడ్‌సైడ్ ఫుడ్ స్టాల్స్ నడిపేవారు తీవ్ర ఇబ్బందులు పడుతున్నారు. బిర్యానీ, చాట్ బండార్, కర్రీ పాయింట్లలో ఉల్లిపాయల వాడకాన్ని తగ్గించాల్సిన పరిస్థితి ఏర్పడింది.

గింత మంట పుట్టిస్తున్న రేట్లు ఎప్పుడు తగ్గుతాయ్?

ఇప్పుడున్న పరిస్థితిని బట్టి చూస్తే, ఉల్లిగడ్డల ధరలు ఒక్కటే సారిగా ఇప్పుడే దిగి వచ్చేటట్టు కనిపిస్తలేదు. రేట్లు నార్మల్‌కు రావడానికి ఇంకొంత టైం పడుతుంది. దేశవ్యాప్తంగా రేట్లు 45% దాకా పెరగడంతోటి.. కేంద్ర సర్కారు మహారాష్ట్రలోని నాసిక్ నుంచి ప్రత్యేకంగా "కందా ఎక్స్‌ప్రెస్" రైళ్లను నడుపుతాంది. ప్రభుత్వం దగ్గరున్న బఫర్ స్టాక్ ఉల్లిగడ్డలను మార్కెట్లలోకి వదులుతున్నారు. ఈ రైళ్ల ద్వారా సరుకు సిటీలకు, మార్కెట్లకు చేరడానికి ఇంకొక వారం పది రోజులు పడుతుంది. అప్పటివరకు రేట్లు గిట్లే యాభై-అరవై పైనే నడుస్తాయి. కొత్త ఖరీఫ్ పంట (కొత్త ఉల్లిగడ్డలు) అక్టోబర్, నవంబర్ నెలల్లో మార్కెట్లకు రావడం మొదలవుతుంది. ఆ కొత్త సరుకు వస్తేనే ధరలు మళ్లీ పాతపద్ధతికి (కిలో ₹20 - ₹30) వచ్చి సామాన్యుడికి ఊరట దొరుకుతుంది.